Tarih
Şehit Sancaktar Mehmetçik Anıtı
Şehit Sancaktar Mehmetçik Anıtı, Kütahya’nın Altıntaş ilçesindeki Berberçam Tepesi’nde yer alan ve Kurtuluş Savaşı’nın tüm şehitlerini simgeleyen anıtsal bir yapıdır. Anıt, 31 Ağustos 1922’de Başkomutan Meydan Muharebesi sahasını gezen Mustafa Kemal Atatürk’ün, toprağa gömülmüş ancak şehit düşmesine rağmen koluyla Türk bayrağını dimdik tutmaya devam eden kahraman bir sancaktarı görmesinden ilham alır. Temeli 30 Ağustos 1924’te bizzat Atatürk tarafından atılan anıt; topraktan yükselen ve al bayrağı sımsıkı tutan bir asker kolu figürüyle Türk milletinin bağımsızlık azmini ve sancağın asla yere düşmeyeceğini simgeler.
Şehit Sancaktar Mehmetçik Anıtı, Kütahya’nın Altıntaş ilçesine bağlı Zafertepeçalköy sınırları içerisinde (Berberçam Tepesi mevkiinde) yer alan ve Türk Kurtuluş Savaşı’nın tüm aziz şehitlerini, gazilerini ve milli mücadele ruhunu simgeleyen en anıtsal yapılardan biridir.
Anıtın Doğuşu ve Hüznü Doyuran Hikâyesi
Anıtın yapılış hikâyesi, doğrudan Başkomutan Meydan Muharebesi’nin hemen ardından yaşanan gerçek bir olaya dayanır.
31 Ağustos 1922 günü Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, muharebe meydanını gezerken topçu mermisinin açtığı bir çukura gömülmüş bir sancaktar görür. Kahraman Mehmetçik şehit düşmüştür; ancak toprağın üzerinde kalan ve katılaşmış koluyla al bayrağı, sancağı dimdik tutmaya devam etmektedir. Sancağın yere düşmediği bu sahneden derin bir şekilde duygulanan Mustafa Kemal Paşa, zaferden sonra buraya yapılacak şehitlik/meçhul asker anıtı için bu kahramanlığın nirengi noktası ve sembol alınmasını emreder.
Yapım Tarihçesi ve Dönüşümü
Temel Atma (1924): Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 30 Ağustos 1924 tarihinde Cumhurbaşkanı sıfatıyla Zafertepeçalköy’e gelmiş ve anıtın temelini bizzat atmıştır. Atatürk temel atma töreninde tarihe geçen şu sözleri söylemiştir:
"Hiç şüphe edilmemelidir ki, yeni Türk Devleti'nin, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin temeli burada sağlamlaştırıldı, ebedi hayatı burada taçlandı. Bu sahada akan Türk kanları, bu semada uçuşan şehit ruhları, devlet ve cumhuriyetimizin ebedi muhafızlarıdır..."
İlk Açılış (1927/1929): Mimar Hikmet ve Taşçı Kadri tarafından inşa edilen ilk anıt 30 Ağustos 1927'de tamamlanarak ziyarete açılmıştır.
Günümüzdeki Konumu (1979): Bölgede 1960'larda yeni Zafer Abidesi'nin inşa planları ve düzenlemeler neticesinde ilk anıt yerinden kaldırılmış; ardından 1979 yılında olay yeri olan esas mevkide (Berberçam Tepesi) yeniden inşa edilerek 30 Ağustos 1979 tarihinde tekrar halkın ziyaretine sunulmuştur.
Mimarisi ve Anlamı
Anıt, bir kayalık zemin üzerinde şaha kalkan bronz ve taş işçiliği figurasyonla tasarlanmıştır. Anıtın ana temasında toprağın altından çıkan güçlü bir asker kolu ve o kolun katılaşmış parmaklarıyla göğe doğru sımsıkı tuttuğu Türk bayrağı yer alır. Bu kompozisyon:
Türk milletinin bağımsızlığından asla taviz vermeyeceğini,
Şehit düşse dahi sancağını ve vatanını teslim etmeyeceğini,
Türkiye Cumhuriyeti'nin temelindeki fedakârlığı simgelemektedir.
Kurumsal Simgelerdeki Yeri
Anıtın görsel ve manevi değeri o kadar yüksektir ki; günümüzde Kütahya Valiliği, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi ve Altıntaş Belediyesi resmi logolarında Şehit Sancaktar Mehmetçik Anıtı’nın çizimine yer vermektedir.
Her yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı resmi törenlerinde ve Zafer Haftası kutlamalarında binlerce vatandaşın, devlet erkanının ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının saygı duruşunda bulunduğu en kutsal ziyaret alanlarından biridir.